Uproszczenie WPR: Komisja dąży do ulepszenia systemu współzależności.

 

 

 

 

Komisja Europejska zaproponowała dzisiaj szereg środków mających na celu ulepszenie i uproszczenie systemu współzależności, stanowiącego kluczowy element reformy wspólnej polityki rolnej z 2003 r. Zmiany dotyczą między innymi poprawy sposobu przekazywania informacji, dopuszczenia pewnej tolerancji w mniej poważnych przypadkach niezgodności, ujednolicenia poziomów kontroli oraz wprowadzenia praktyki uprzedzania o niektórych rodzajach kontroli w gospodarstwach. Propozycja ta nie jest odejściem od koncepcji współzależności, lecz wynika z uwzględnienia zebranych do tej pory doświadczeń. Pozwala ona usprawnić działanie systemu z korzyścią dla rolników i organów administracji państwowej. Propozycja stanowi ostatni etap w prowadzonym przez Komisję procesie upraszczania WPR. Zgodnie z zasadą współzależności rolnicy muszą spełnić szereg norm w celu uniknięcia cięć w płatnościach unijnych, które otrzymują. Normy te dotyczą takich dziedzin, jak ochrona środowiska naturalnego, zdrowie publiczne, zdrowie roślin i zwierząt, dobrostan zwierząt i utrzymanie gruntów zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej i ochrony środowiska. Zasada współzależności służy osiągnięciu dwóch celów: nadaniu rolnictwu bardziej zrównoważonego charakteru oraz przekształceniu WPR w taki sposób, by w większym stopniu spełniała ona oczekiwania konsumentów i podatników.

„Zasada współzależności stanowi centralną część zreformowanej WPR” stwierdziła Mariann Fischer Boel, Komisarz ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich. „Społeczeństwo będzie w stanie zaakceptować płatności bezpośrednie tylko wtedy, gdy będzie widoczne, że rolnicy są nagradzani za wykonywanie ważnych zadań na terenach wiejskich. Zdaję sobie sprawę, że wielu rolników jest bardzo niezadowolonych z zasady współzależności, ale jest ona właściwa i niezbędna, i powinna zostać zachowana. Nie znaczy to jednak, że systemu nie da się udoskonalić, tak by działał skuteczniej.”

Zasada współzależności była głównym elementem reform WPR z 2003 r. Obejmuje ona możliwość dokonania całkowitych lub częściowych cięć płatności bezpośrednich dla rolników, którzy nie przestrzegają norm. W ramach zasady współzależności wyróżnia się dwa czynniki, „podstawowe wymogi w zakresie zarządzania” (Statutory Management Requirements - SMR) oraz „zasady dobrej kultury rolnej i ochrony środowiska” (Good Agricultural and Environmental Condition - GAEC). Na SMR składa się 19 aktów prawnych, natomiast w przypadku GAEC państwa członkowskie muszą zdefiniować minimalne normy w oparciu o unijne ramy prawne.
 
W 2005 r. przeprowadzono 240 898 kontroli na miejscu w 4,92 % gospodarstwach rolników, których dotyczy zasada współzależności. W przypadku 11,9 % gospodarstw, w których przeprowadzono kontrole, dokonano cięć w płatnościach. Większość wykrytych przypadków niezgodności dotyczyła identyfikacji i rejestrowania bydła, zaś pozostałe przypadki dotyczyły głównie GAEC i dyrektywy azotanowej.

Od roku 2005 Komisja wydała siedem dokumentów zawierających wskazówki mające pomóc państwom członkowskim oraz zachęcała do dzielenia się najlepszymi rozwiązaniami. Będzie ona w dalszym ciągu zachęcała do prowadzenia podobnych dyskusji w przyszłości. Można jednak zaproponować szereg środków praktycznych w celu uproszczenia systemu:

Konkretne ulepszenia
-    Państwa członkowskie powinny mieć prawo do zaniechania postępowania w przypadkach niezgodności, jeśli dana sprawa nie pociągnie za sobą choćby minimalnego ograniczenia dopłaty. Nadal jednak rolnikowi, którego to dotyczy, należy wysyłać pismo z ostrzeżeniem i zadbać o podjęcie odpowiednich środków naprawczych.
-    Proponuje się także wprowadzenie zasady de minimis, według której kary mniejsze niż 50 EUR nie powodowałyby zmniejszenia dopłat. Również w takich przypadkach należy wysyłać pismo z ostrzeżeniem i zadbać o podjęcie odpowiednich środków naprawczych.
-    Komisja zamierza wprowadzić stały poziom kontroli wynoszący co najmniej 1 procent w przypadku kontroli gospodarstw pod kątem przestrzegania zasady współzależności.
-    W przypadku gdy w wyniku kontroli stwierdza się znaczny stopień niezgodności, poziom przyszłych kontroli ulega zwiększeniu. W przyszłości wzrost poziomu kontroli powinien dotyczyć jedynie obszarów ryzyka, niekoniecznie zaś wszystkich innych obszarów, tak jak obecnie.
-    Komisja stworzy możliwość zawiadamiania o planowanej kontroli z wyprzedzeniem do 14 dni, o ile nie jest to sprzeczne z celem kontroli. Kontrola przestrzegania przepisów dotyczących pasz i żywności oraz kontrole dotyczące zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz identyfikacji i rejestrowania zwierząt będą nadal niezapowiedziane.
-    Organy krajowe będą miały obowiązek wyznaczenia okresu w roku, który jest optymalny z punktu widzenia kontroli wypełnienia większości obowiązków, dbając przy tym, by w systemie kontroli nie pominięto żadnego z obowiązków.
-    Kontrole będzie można prowadzić na połowie gruntów danego gospodarstwa, zamiast całego gospodarstwa.
-    Sprawozdanie z kontroli należy dostarczyć rolnikom najpóźniej trzy miesiące po jej dokonaniu.
-    Poprawiony zostanie system wyboru prób do kontroli, w tym element losowy.
-    Komisja wyraźniej określi informacje, jakie państwa członkowskie muszą przekazywać rolnikom.
-    Proponuje się uprościć tzw. „zasadę dziesięciu miesięcy”, która mówi, że warunkiem uruchomienia systemu płatności jednolitej w odniesieniu do danej powierzchni rolnej jest to, by pozostawała ona do dyspozycji rolnika przez okres co najmniej dziesięciu miesięcy.
-    Nowe państwa członkowskie, które stosują system pomocy bezpośredniej SAPS będą musiały od 2009 r. wdrożyć SMR. Proponuje się w tym celu ustanowienie trzyletniego okresu przejściowego. W przypadku Bułgarii i Rumunii okres ten rozpocząłby się od 2012 r.

Źródło: europa.eu